ვიდეომონიტორინგი საქართველოში: რას მოითხოვს კანონი ბიზნესისგან

რომელი კანონი მოქმედებს

ვიდეომონიტორინგს აწესრიგებს საქართველოს კანონი „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“. ახალი კანონი ძალაშია 2024 წლის 1 მარტიდან და ძველს ჩაანაცვლა. ზედამხედველი ორგანოა პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახური (personaldata.ge), კანონის ოფიციალური ტექსტი კი „საკანონმდებლო მაცნეზეა“ (matsne.gov.ge).

კამერის მფლობელი მონაცემთა დამმუშავებელია

ადამიანის გამოსახულება, რომლითაც მისი ამოცნობა შეიძლება, პერსონალური მონაცემია. კომპანია ან მეწარმე, რომელიც წყვეტს, სად დადგეს კამერა, რას აჩვენებს, ვინ უყურებს და რამდენ ხანს ინახება ჩანაწერი, კანონის ენით მონაცემთა დამმუშავებელია — და ვალდებულებებიც მას ეკისრება. ეს ეხება მაღაზიას, სასტუმროს, მშენებელ კომპანიას და კაფეს თანაბრად. მონტაჟისტი ან ტრანსლაციის სერვისი ამ გადაწყვეტილებებს თქვენ მაგივრად არ იღებს.

რა უნდა გააკეთოს ყველამ, ვისაც კამერა აქვს

1. გამაფრთხილებელი ნიშანი თვალსაჩინო ადგილას. ნიშანი სავალდებულოა; პრაქტიკაში მას შესასვლელთან აკრავენ, რომ ადამიანმა კამერის ხედვის არეში მოხვედრამდე დაინახოს; თუ ის გაკრულია, ადამიანი ინფორმირებულად ითვლება. კარგი პრაქტიკაა, ნიშანზე ეწეროს, ვინ ახორციელებს ვიდეომონიტორინგს და როგორ დაუკავშირდეთ.
2. წერილობითი წესი. ჩაწერეთ ვიდეომონიტორინგის მიზანი და მოცულობა (რომელი კამერა რომელ ზონას იღებს), ხანგრძლივობა, ჩანაწერების შენახვის ვადა და წესი — ვის აქვს წვდომა, როგორ ინახება და როგორ ნადგურდება ჩანაწერი.
3. შენახვის ვადა. ჩვეულებრივი ჩანაწერისთვის კანონი ერთ ციფრს არ აწესებს: ვადა უნდა იყოს ის, რაც მიზანს სჭირდება და რისი დასაბუთებაც შეგიძლიათ. ჩაწერეთ და ჩამწერი ისე დააყენეთ, რომ ძველი ჩანაწერი ამ ვადის შემდეგ ავტომატურად იშლებოდეს.
4. წვდომის შეზღუდვა. ჩანაწერსა და ლაივს მხოლოდ ის უნდა ხედავდეს, ვისაც წესი უშვებს: ცალკე მომხმარებლები, ძლიერი პაროლები, ჩამწერის ვებ-ინტერფეისი ინტერნეტში არ უნდა ჩანდეს.
5. ადამიანის მოთხოვნაზე პასუხი. მონაცემთა სუბიექტს უფლება აქვს, მოითხოვოს ინფორმაცია მის შესახებ დამუშავებულ მონაცემებზე. იცოდეთ, ვინ პასუხობს ასეთ მოთხოვნას თქვენს კომპანიაში.

კამერა სამუშაო ადგილზე

კანონი სამუშაო ადგილზე ვიდეომონიტორინგს მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევაში უშვებს — ადამიანის უსაფრთხოებისა და საკუთრების დაცვის მიზნით, როცა ეს მიზანი სხვა საშუალებით ვერ მიიღწევა.

• გამოსაცვლელ ოთახებსა და ჰიგიენისთვის განკუთვნილ ადგილებში (საპირფარეშო, საშხაპე) ვიდეომონიტორინგი დაუშვებელია.
• დასაქმებულებს ვიდეომონიტორინგის შესახებ წერილობით უნდა ეცნობოთ. პრაქტიკაში ამას ხელმოწერით აკეთებენ, სანამ კამერა ჩაირთვება.
• თუ სამუშაო სივრცის — მაგალითად სამზარეულოს ან სახელოსნოს — ინტერნეტში ჩვენება გინდათ, ეს უკვე თანამშრომლების ფართო აუდიტორიისთვის ჩვენებაა. ასეთ გადაწყვეტილებამდე გაიარეთ კონსულტაცია იურისტთან ან რეგულატორთან.

ლაივი ინტერნეტში — ცალკე საკითხი

შიდა სათვალთვალო კამერას რამდენიმე ადამიანი უყურებს. საიტზე გატანილ კამერას — ნებისმიერი. ამიტომ ის, რაც ჩამწერზე მისაღებია, ინტერნეტში შეიძლება ზედმეტი იყოს. პრაქტიკული წესები:

• აჩვენეთ ხედი და არა ადამიანები: ფერდობი, ზღვა, მშენებლობის საერთო გეგმა, ქალაქის პანორამა.
• სადაც ადამიანის ამოცნობა საჭირო არ არის, ნუ გახდით შესაძლებელს: კამერა მაღლა და შორს, ფართო კუთხე, დაბალი გარჩევადობა — რომ სახე და მანქანის ნომერი არ იკითხებოდეს.
• გამოიყენეთ კამერის კონფიდენციალურობის ნიღაბი (Privacy Mask) და დაფარეთ მეზობლის ფანჯრები, კერძო ეზოები, სალარო. გაითვალისწინეთ, რომ ნიღაბი ჩანაწერზეც აისახება.
• ინტერნეტში ნუ გაიტანთ შესასვლელს, სალაროს, სტუმრების მაგიდებს და საბავშვო ზონას.
• თუ ტრანსლაცია მხოლოდ კონკრეტული ადამიანებისთვისაა, გამოიყენეთ პაროლი ან ელფოსტის დადასტურება, ნახვის საათები და „ლაივი“ გადამრთველი — იხ. ტრანსლაციის დაცვა.

განსაკუთრებული სიფრთხილე სჭირდება საჯარო სივრცეს — ქუჩას, მოედანს, სანაპიროს, პარკს. კერძო კომპანიისთვის ასეთი სივრცის ინტერნეტში ჩვენება მეტ რისკს შეიცავს, მუნიციპალიტეტებს კი საკუთარი ვალდებულებები აქვთ. ასეთ პროექტამდე რეგულატორს ან იურისტს ჰკითხეთ. მაგალითები: ქალაქის კამერები, პლაჟები.

მჭირდება პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ოფიცერი?

მცირე ბიზნესს, როგორც წესი, არა. ოფიცრის დანიშვნა ევალება საჯარო დაწესებულებებს და იმ ორგანიზაციებს, რომლებიც ძალიან დიდი რაოდენობის ადამიანის მონაცემებს ამუშავებენ ან ფართომასშტაბიან, სისტემურ მონიტორინგს ახორციელებენ. კაფეს, მაღაზიას ან სასტუმროს რამდენიმე კამერით ეს ჩვეულებრივ არ ეხება — თუმცა კრიტერიუმები კანონშია და ეჭვის შემთხვევაში გადაამოწმეთ.

ჯარიმები

ვიდეომონიტორინგის წესების დარღვევისთვის ჯარიმები ათასობით ლარით იზომება — ორიენტირებით დაახლოებით 1 000-დან 6 000 ლარამდე, დარღვევის სახის, განმეორებისა და ორგანიზაციის მასშტაბის მიხედვით. ზუსტი ოდენობა კანონის მოქმედ რედაქციაში გადაამოწმეთ. ჯარიმაზე იაფი ნიშანი და ერთგვერდიანი წესია.

რით შეგვიძლია დაგეხმაროთ

NEWTECH კამერებს ყიდის და ამონტაჟებს, ამიტომ ეს საკითხები ყოველდღიურად გვხვდება. შეგვიძლია დაგეხმაროთ გამაფრთხილებელი ნიშნისა და ვიდეომონიტორინგის წერილობითი წესის პროექტის მომზადებაში, ჩამწერზე შენახვის ვადისა და კონფიდენციალურობის ნიღბების დაყენებაში. ეს იურიდიული მომსახურება არ არის — საბოლოო დოკუმენტს იურისტმა უნდა გადახედოს. დაგვიკავშირდით: +995 577 79 53 77, info@videocamera.ge.